12ο μάθημα | η θέση του design και την τέχνης στο ευρύτερο γίγνεσθαι

To Design ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ Επιστημών και Τεχνών
(πηγή: Liamadis G., Researching Design Pedagogies in different levels and fields
of Education: Towards a New Ideology in the Agenda of Design Education, 
6th International Student Triennial Symposium Connecting the Dots, Instambul, 2013)

Α' ΜΕΡΟΣ

- Ο ρόλος του Design στο ευρύτερο γίγνεσθαι

- Το Design ως εργαλείο γεφύρωση του χάσματος μεταξύ (Θετ.) Επιστημών και Τεχνών

- Το πρόβλημα της μονοδιάστατης STEM (Science, Technology, Engineering, Math) εκπαίδευσης

- Η εξέλιξη από την προσέγγιση 

STEM (Science, Technology, Engineering, Math) στο 

STE(Α)M (Science, Technology, Engineering, Arts, Math) (Maeda, J.) το 

STEM & IDEA (Science, Technology, Engineering, Math) & (Intuition, Design, Engineering, Math) (Maeda, J.) και τελικά στο 

STEM & [H]ARTS (Humanities & Arts) (Liamadis G.)

- Το παράδειγμα του Design Lab for Kids με στόχο τη διατήρηση της ενότητας Επιστημών και Τεχνών

- Το Bermuda Quadrilateral του J.Maeda

- Ο κύκλος δημιουργικότητας του Kreds κατά την N.Oxman

- Ανάγνωση αποσπασμάτων από το δοκίμιο του Nuccio Ordine "Η χρησιμότητα του άχρηστου"

πηγή: Oxman N., The Age of Entanglement, Journal of Design and Science, 2016)

Β' ΜΕΡΟΣ

Μία εποικοδομητική και ευχάριστη δράση με τη μορφή σύντομου διαδραστικού εργαστηρίου με τίτλο "100 καρέκλες για 100 ανθρώπους", εμπνευσμένη από το βιβλίο της Isabella Gaetani Lobkowicz "Almost 100 chairs for 100 people".

- οι φοιτήτριες και φοιτητές κλήθηκαν να αναγνωρίσουν τον ανθρώπινο χαρακτήρα που αντιστοιχούσε σε κάθε μια από τις καλέκλες που παρουσιάστηκαν σε μορφή σκίτσου

- οι φοιτήριες και φοιτητές κλήθηκαν να σχεδιάσουν σε μορφή σκίτσου μία καρέκλα για κάθε έναν από τους ανθρώπινους χαρακτήρες που τους δόθηκαν (π.χ. μία καρέκλα για τον καχύποπτο, τον αυτοδημιούρητο, τον ενθουσιώδη, τον σκεπτικό κ.ο.κ.)

- τα σκίτσα τους παρουσιάστηκαν άμεσα σε όλους μέσω κάμερας/προβολέα!

Σας ευχαριστούμε όλες και όλους για τη συμμετοχή και την ευρηματικότητα των ιδεών σας!

____________________________________

περισσότερα:

- διαβάστε το paper του Γιώργου Λιαμάδη με τίτλο: "Researching Design Pedagogies in different levels and fields of Education: Towards a New Ideology in the Agenda of Design Education" εδώ

- διαβάστε το άρθρο της Neri Oxman με τίτλο: "The Age of Entanglement" εδώ

- διαβάστε περισσότερα για το ρόλο του Design στην εκπαίδευση, στις ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις του Design Lab for Kids εδώ

μάθημα 11ο | masterclass Ν.Τσινίκας

Στο πλαίσιο του μαθήματος της Τρίτης 23 Μαΐου είχαμε τη χαρά να υποδεχθούμε τον Ομότιμο Καθηγητή του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Ν.Τσινίκα για ένα masterclass με τίτλο "Ήχος, Μουσική, Κινητική Γλυπτική".

_________________________

Με πρωτοβουλία της Χρυσής Μοσχοπουλου με την οποία συνεορτάζουμε τα γενέθλιά μας είχαμε εκπλήξεις και κεράκια στο μάθημα! Την ευχαριστώ από την καρδιά μου όπως και όλους και όλες που με και μας συνευχήθηκαν!

ανακοίνωση | προσκεκλημένος ομιλητής Ν.Τσινίκας

προσκεκλημένος ομιλητής: 
Νίκος Τσινίκας, Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ

Στο πλαίσιο του μαθήματος Τρίτης 23 Μαΐου θα έχουμε τη χαρά να υποδεχθούμε τον Ομότιμο Καθηγητή του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Ν.Τσινίκα, ο οποίος θα δώσει μία διάλεξη με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Σας παρακαλώ για την αθρόα και έγκαιρη προσέλευσή σας!

μάθημα 10ο | εργονομία

Εισαγωγή στην Εργονομία 

Μέσα από μια σειρά από παραδείγματα αντικειμένων εξετάστηκαν οι βασικοί παράγοντες της εργονομίας:

1 - Φυσικοί/σωματικοί εργονομικοί παράγοντες: Ανθρωπομετρία, Εμβιομηχανική (εξετάζουν τον τρόπο λειτουργίας του σώματος)
2 - Ψυχολογικοί εργονομικοί παράγοντες: Απτική Αντίληψη, Ακουστική Αντίληψη, Οπτική Αντίληψη, Νόηση (εξετάζουν τον τρόπο λειτουργίας του νου)
3 - Οργανωτικοί εργονομικοί παράγοντες (εξετάζουν τον τρόπο λειτουργίας ομάδων και κοινωνιών)

Εξετάσθηκαν επίσης οι έννοιες όπως:

• εννοιολογικά μοντέλα
• ιεράρχηση προτεραιοτήτων
• περιορισμοί
• διαθεσιμότητες
• αναπληροφόρηση
• φυσική αντιστοίχιση

________________________________

• σημειώσεις για την εργονομία από τον κατάλογο της έκθεσης "Ergonomics Real Design" εδώ

• περισσότερα για την έκθεση "Ergonomics Real Design" στο Design Museum του Λονδίνου εδώ

μάθημα 9ο | εταιρική ταυτότητα

Παρουσίαση με θέμα: "μορφολογία και αισθητική ως στοιχεία εταιρικής ταυτότητας" (corporate design)
Αναλύθηκε και συζητήθηκε το σχεδιαστικό λεξιλόγιο της εταιρικής ταυτότητας πέντε εταιριών (case studies):
- Audi
- Bang & Olufsen
- Leica
- Alessi
- Dyson


____________________________________

• Για την εταιρική ταυτότητα διαβάστε το κεφάλαιο 6.2. του διδακτικού βιβλίου ("Πολιτισμός της Αυτοκίνησης, σελίδες 287-302)
• Ένα βραβευμένο επιστημονικό κείμενο για την ενδιαφέρουσα περίπτωση εταιρικής φιλοσοφίας της Alessi, μπορείτε να διαβάσετε εδώ
• Δείτε τον τρόπο με τον οποίο η Apple κατάφερε να ελαχιστοποιήσει τα επιμέρους τμήματα της κατασκευής και τις μεταξύ τους συνδέσεις με το "unibody design" εδώ

μάθημα 8ο | γραμμή, επιφάνεια, όγκος

Παρουσίαση με θέμα: "Γραμμή, Επιφάνεια, Όγκος: 3 στοιχεία γεωμετρικής οργάνωσης της σύνθεσης"

Γραμμή:

• ακμές
• αντανακλάσεις
• αρμοί
• δυναμικές / στατικές / εξπρεσσιονιστικές γραμμές (κ.ο.κ.)
• ευθείες, καμπύλες, τεθλασμένες, οργανικές, κυματοειδείς γραμμές

Επιφάνεια:

• επίπεδη / κυρτή / κοίλη
• φορέας της σχεδιαστικής γλώσσας
• οπτική ελαφρότητα
• επίπεδες, πρισματικές, κυματοειδείς, οργανικές επιφάνειες

Όγκος:

• κατανομή των μαζών
• αναλογίες (κενά & πλήρη)
• στιβαρότητα
• αλληλοτεμνόμενοι όγκοι (όριο αλλαγής χρώματος / υλικού)

μάθημα 7ο | Concorde

"It symbolised optimism. It was everything that the 20th century could have stood for" [Sir Terence Conran]

Η πιο ενδιαφέρουσα ιστορία σχεδιασμού του 20ου αιώνα. Ένα ποιητικό αντικείμενο αφηγείται το μαζικό φαντασιακό και την τεχνολογική ουτοπία και μας θυμίζει μια εποχή που η ανθρωπότητα οραματιζόταν το μέλλον.

α' μέρος:

Προβολή του ντοκιμαντέρ του BBC "Concorde: A Supersonic Story" (υποτιτλισμός στα Ελληνικά: Εργαστήριο Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΑΠΘ). 

β' μέρος:

Σύντομη παρουσίαση των βασικών σχεδιαστικών χαρακτηριστικών του Concorde 

Ακολούθησε συζήτηση.

μάθημα 6ο | το design στην ψηφιακή και μετα-ψηφιακή εποχή (β΄)

Δευτερο μέρος της διάλεξης με θέμα: "Νέο Design στην Ψηφιακή και Μετά-Ψηφιακή Εποχή" (New Design in the Digital and the Post-Digital Era) 

Παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν έννοιες όπως:

- και ...από το ψηφιακό πίσω στο φυσικό
- Digital Era (ψηφιακή εποχή)
- Post-digital / Neo-analogical Era (μετα-ψηφιακή / νεο-αναλογική εποχή)
- Critical Design (κριτικός σχεδιασμός)

Καλές Γιορτές (& ένα άρθρο)

 Με αφορμή τις μέρες που διανύουμε, σας εύχομαι Καλές Γιορτές και χρόνια πολλά κι ευτυχισμένα!

Κι επειδή αυτές οι μέρες συνδέονται για τους περισσότερους με ατελείωτες μαγειρικές προετοιμασίες και μεγάλα οικογενειακά τραπέζια, σας προωθώ ένα σύντομο και πολύ ενδιαφέρον άρθρο για την Margarete Schütte-Lihotzky, μητέρα της τυπολογίας της σύγχρονης εντοιχισμένης κουζίνας, γνωστής και ως Frankfurt kitchen εδώ 

Επειδή το άρθρο σχετίζεται με το μάθημα που κάναμε για τη "μαζική παραγωγή", το έχω ενσωματώσει και στο σχετικό post.

μάθημα 5ο | προβολή ταινίας "ο Θείος μου"

Προβολή της ταινίας του Jacques Tati "Mon Oncle" ("O Θείος μου").



Μέσα από την ιστορία της σχέσης ενός μικρού αγοριού με το θείο του, ο Tati παρουσιάζει το παλιό και το νέο Παρίσι, σε μια δεικτική σάτυρα του μοντερνισμού, όπως αυτός εκφράζεται στην αρχιτεκτονική, τα βιομηχανικά αντικείμενα και το σύστημα αξιών της μπουρζουαζίας.

Aκολούθησε σύντομη συζήτηση-σχολιασμός της ταινίας, με έμφαση στα σημεία που άπτονται του μαθήματος. Μεταξύ άλλων τέθηκαν τα εξής:
-  αρχιτεκτονική και design στις ταινίες του Jacques Tati
-  κριτική του μοντερνισμού στον κινηματογράφο του Tati
-  μουσική, φως και χρώμα στο λεξιλόγιο του σκηνοθέτη
-  ο λειτουργικός, κοινωνικός και σημειολογικός ρόλος των αντικειμένων στην ταινία "Mon Oncle"

μάθημα 4ο | το design στην ψηφιακή και μετα-ψηφιακή εποχή

Διάλεξη με θέμα: "Νέο Design στην Ψηφιακή και Μετά-Ψηφιακή Εποχή" (New Design in the Digital and the Post-Digital Era) [α' μέρος]

Παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν έννοιες όπως:

- η επανάσταση της πληροφορικής

- η εισαγωγή του Η/Υ στο σχεδιασμό
- ψηφιακή αισθητική
- εκφάνσεις της μεταμοντέρνας κουλτούρας στο σχεδιασμό
- ο σύγχρονος, πολυπράγμονας καταναλωτής και τα πολυλειτουργικά αντικείμενα
- από το φυσικό στο ψηφιακό αντικείμενο
- και ...από το ψηφιακό πίσω στο φυσικό
- Digital Era (ψηφιακή εποχή)
- Post-digital / Neo-analogical Era (μετα-ψηφιακή / νεο-αναλογική εποχή)
- Critical Design (κριτικός σχεδιασμός)

μάθημα 3ο | Design to Improve Life

Διάλεξη - παρουσίαση με θέμα: "Design to Improve Life"

Μέσα από μία σειρά σύντομων video και εικόνων, παρουσιάστηκαν παραδείγματα αντικειμένων με στόχο τη βελτίωση της ζωής μας. Παράλληλα, αναλύθηκαν και συζητήθηκαν οι παράγοντες που συμβάλλουν στη χρησιμότητα του σχεδιασμού, ως παράγοντα βελτίωσης των συνθηκών ζωής (περιβάλλον, ανθρώπινα δικαιώματα κ.ο.κ.). Η ενότητα αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της σύγχρονης τάσης του σχεδιασμού που απαντά σε κοινωνικές ανάγκες, όπως συναντάται με το όρο Design for Social Change. 

Η παρουσίαση αναφέρθηκε εκτενώς στη δραστηριότητα της INDEX : Design to Improve Life, ενός φορέα που εδρεύει στην Κοπεγχάγη και δραστηριοποιείται σε 80 χώρες με στόχο την υιοθέτηση της σχεδιαστικής σκέψης (Design Thinking) ως εργαλείου επίλυσης οικουμενικών προβλημάτων για την κοινωνική αλλαγή μέσα από το σχεδιασμό.

Στην ενότητα αναπτύχθηκαν ακόμη, θεμελιώδη ζητήματα όπως:

- το design ως πολιτική πράξη

- το design στα χρόνια του ψυχρού πολέμου

- συλλογική και ατομοκεντρική προσέγγιση του σχεδιασμού

- οι ιδεολογικές αντιλήψεις του Enzo Mari για το design

- δύο σύγχρονες οπτικές του design


________________________________

"whatever the question is, human should be the answer"

"if we cannot bring about change, it is not a good Progetto"

Enzo Mari

________________________________

- σχετικά με το design στα χρόνια του ψυχρού πολέμου, διαβάστε το κείμενο "Το Υποκειμενικό Τείχος των Αντικειμένων" εδώ

- περισσότερες πληροφορίες για το φορέα The Index Project εδώ

μάθημα 2ο | προγραμματισμένη αχρήστευση

Προγραμματισμένη (προσχεδιασμένη) αχρήστευση - Βιώσιμος σχεδιασμός

α' μέρος: 
Προβολή της ταινίας ντοκυμαντέρ "The Light Bulb Conspiracy" με θέμα τη στρατηγική της προγραμματισμένης αχρήστευσης (planned obsolecence) καθώς και τα προβλήματα που προκύπτουν από αυτήν σε επίπεδο καταναλωτή και περιβάλλοντος.

 Εισαγωγή στις ένοιες της:
-  ποιοτικής αχρήστευσης
-  λειτουργικής αχρήστευσης
-  αισθητικής αχρήστευσης

Σχολιασμός / Συζήτηση



β' μέρος: 
Προβολή του ντοκιμαντέρ "Story of Stuff"

Σχολιασμός / Συζήτηση

_________________________________

Για την προγραμματισμένη αχρήστευση διαβάστε την αντίστοιχη ενότητα στις σελίδες 72-80 του βιβλίου "Πολιτισμός της Αυτοκίνησης: Design & Styling" [το απόσπασμα αυτό του βιβλίου έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό 4τροχοί (τεύχος Αυγούστου 2016)]

Ακόμη, για τις ιδεολογικές διαφορές στην προσέγγιση του σχεδιασμού και της προγραμματισμένης αχρήστευσης διαβάστε το κείμενο "Το Υποκειμενικό Τείχος των Αντικειμένων" στο blog antikeimena

Για την ιστοσελίδα της οργάνωσης Story of Stuff, με πλήρη πρόσβαση στα ντοκιμαντέρ και το υπόλοιπο υλικό της, μεταβείτε στο σύνδεσμο www.storyofstuff.org

Tέλος, διαβάστε για την πρόσφατους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξασφαλίζουν ευκολότερη επισκευή των οικιακών συσκευών εδώ (αγγλικά) κι εδώ (ελληνικά)

μάθημα 1ο | μαζική παραγωγή

- Προβολή αποσπάσματος από την ταινία Modern Times του Charlie Chaplin [min 00-18]
- Διάλεξη με τίτλο: "Μαζική παραγωγή, μαζική κουλτούρα και κατανάλωση"

Το μάθημα επικεντρώθηκε στην ιστορία και τις δομές του συστήματος της μαζικής παραγωγής, τη μαζική κατανάλωση και τη μαζική κουλτούρα ως συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην παραγωγή και κατανάλωση. Αναλύθηκαν έννοιες όπως:

• Τεϊλορισμός [Taylorism]
• Φορδισμός [Fordism]
• τυποποίηση [standardisation]
• γραμμή παραγωγής / συναρμολόγησης   [production / assembly line]
• εξατομίκευση [customization, personalization]

Εξετάσθηκαν και συζητήθηκαν οι πολύπλευρες συνέπειες της μαζικής παραγωγής στη σύγχρονη οικονομία, την κοινωνία και τον πολιτισμό.


________________________________________________________

________________________________________________________

• αναλυτικότερα για τη μαζική παραγωγή και κατανάλωση, την εξατομίκευση του προϊόντος και την έννοια της μοναδικότητας του αντικειμένου μπορείτε να διαβάσετε στο διανεμόμενο βιβλίο "Πολιτισμός της αυτοκίνησης: design & styling" (σελ.29-55). Η ανάγνωση των προτεινόμενων αποσπασμάτων κρίνεται απαραίτητη εφόσον ενδέχεται να αποτελέσει εξεταστέα ύλη στο τέλος του εξαμήνου.

• Διαβάστε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για την Margarete Schütte-Lihotzky, μητέρα της τυπολογίας της σύγχρονης εντοιχισμένης κουζίνας, γνωστής και ως Frankfurt kitchen εδώ 

• δείτε το διάσημο kitchen debate μεταξύ των Nixon και Khrushchev εδώ