μάθημα 3ο | προγραμματισμένη αχρήστευση

Προγραμματισμένη (προσχεδιασμένη) αχρήστευση - Βιώσιμος σχεδιασμός

α' μέρος: 
Προβολή της ταινίας ντοκυμαντέρ "The Light Bulb Conspiracy" με θέμα τη στρατηγική της προγραμματισμένης αχρήστευσης (planned obsolecence) καθώς και τα προβλήματα που προκύπτουν από αυτήν σε επίπεδο καταναλωτή και περιβάλλοντος.

 Εισαγωγή στις ένοιες της:
-  ποιοτικής αχρήστευσης
-  λειτουργικής αχρήστευσης
-  αισθητικής αχρήστευσης

Σχολιασμός / Συζήτηση



β' μέρος: 
Προβολή του ντοκιμαντέρ "Story of Stuff"

Σχολιασμός / Συζήτηση

_________________________________

Για την προγραμματισμένη αχρήστευση διαβάστε την αντίστοιχη ενότητα στις σελίδες 72-80 του βιβλίου "Πολιτισμός της Αυτοκίνησης: Design & Styling" [το απόσπασμα αυτό του βιβλίου έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό 4τροχοί (τεύχος Αυγούστου 2016)]

Ακόμη, για τις ιδεολογικές διαφορές στην προσέγγιση του σχεδιασμού και της προγραμματισμένης αχρήστευσης διαβάστε το κείμενο "Το Υποκειμενικό Τείχος των Αντικειμένων" στο blog antikeimena

Για την ιστοσελίδα της οργάνωσης Story of Stuff, με πλήρη πρόσβαση στα ντοκιμαντέρ και το υπόλοιπο υλικό της, μεταβείτε στο σύνδεσμο www.storyofstuff.org

Tέλος, διαβάστε για την πρόσφατους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξασφαλίζουν ευκολότερη επισκευή των οικιακών συσκευών εδώ (αγγλικά) κι εδώ (ελληνικά)

ΕΥΔΟΞΟΣ | ΔΙΑΝΟΜΗ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Έναρξη της διανομής διδακτικών συγγραμμάτων εαρινού εξαμήνου 2026 στην πλατφόρμα Εύδοξος

ΑΠΟ 17 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

ΕΩΣ 29 ΜΑΪΟΥ 2026

Δηλώσεις διδακτικών συγγραμμάτων: από 17 Μαρτίου έως 15 Μαΐου 2026

μάθημα 2ο | μαζική παραγωγή

- Προβολή αποσπάσματος από την ταινία Modern Times του Charlie Chaplin [min 00-18]
- Διάλεξη με τίτλο: "Μαζική παραγωγή, μαζική κουλτούρα και κατανάλωση"

Το μάθημα επικεντρώθηκε στην ιστορία και τις δομές του συστήματος της μαζικής παραγωγής, τη μαζική κατανάλωση και τη μαζική κουλτούρα ως συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην παραγωγή και κατανάλωση. Αναλύθηκαν έννοιες όπως:

• Τεϊλορισμός [Taylorism]
• Φορδισμός [Fordism]
• τυποποίηση [standardisation]
• γραμμή παραγωγής / συναρμολόγησης   [production / assembly line]
• εξατομίκευση [customization, personalization]

Εξετάσθηκαν και συζητήθηκαν οι πολύπλευρες συνέπειες της μαζικής παραγωγής στη σύγχρονη οικονομία, την κοινωνία και τον πολιτισμό.


________________________________________________________

________________________________________________________

• αναλυτικότερα για τη μαζική παραγωγή και κατανάλωση, την εξατομίκευση του προϊόντος και την έννοια της μοναδικότητας του αντικειμένου μπορείτε να διαβάσετε στο διανεμόμενο βιβλίο "Πολιτισμός της αυτοκίνησης: design & styling" (σελ.29-55). Η ανάγνωση των προτεινόμενων αποσπασμάτων κρίνεται απαραίτητη εφόσον ενδέχεται να αποτελέσει εξεταστέα ύλη στο τέλος του εξαμήνου.

• Διαβάστε δύο πολύ ενδιαφέροντα άρθρα για την Margarete Schütte-Lihotzky, μητέρα της τυπολογίας της σύγχρονης εντοιχισμένης κουζίνας, γνωστής και ως Frankfurt kitchen εδώ κι εδώ

• δείτε το διάσημο kitchen debate μεταξύ των Nixon και Khrushchev εδώ

μάθημα 1ο | Masterclass / sound & touch workshop - Λίνα Μπουμπούση

Στα πλαίσια του workshop  με τίτλο “Touch and sound”, η προσκεκλημένη εικαστικός Λίνα Μπουμπούση,αφού μας μίλησε για τους λόγους που η ίδια παθιάστηκε με την θεματική των αισθήσεων και πως αυτή επηρέασε το προσωπικό εικαστικό της έργο, μας έφερε σε επαφή με νέες πρωτότυπες τεχνολογίες που μετατρέπουν την αφή σε ήχο.

Αναδεικνύοντας τη σημασία της διάδρασης και ενισχύοντας την ανάγκη για πιο συνειδητή χρήση των αισθητήριων οργάνων μας, προκαλέσαμε ήχους αλληλεπίδρασης του εαυτού μας με μια σειρά υλικών αντικειμένων και με άλλους ανθρώπους. Η κορύφωση του workshop ήταν η επιλογή να ενωθούμε όλοι μαζί και να ακούσουμε τον ήχο της μεταξύ μας συνύπαρξης.

Ίσως ποτέ άλλοτε, όλες οι φοιτήριες και φοιτητές ενός μαθήματος δεν ενώθηκαν χέρι-χέρι σε μια ζωντανή ηχητική performance

Η εικαστικός Λίνα Μπουμπούση είναι απόφοιτη του Εργαστηρίου Γλυπτικής του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών ΑΠΘ, εξέχουσα πρώην φοιτήρια του μαθήματος και συνεργάτρια σε δράσεις του εργαστηρίου Βιομηχανικού Σχεδιασμού.

Την ευχαριστούμε θερμά γι΄αυτό το υπέροχο, διαδραστικό workshop!

____________________________

Χρήσιμοι σύνδεσμοι, σχετικοί με το περιεχόμενο του workshop:

https://shop.playtronica.com/
https://www.bareconductive.com/
https://synth.playtronica.com/

έναρξη μαθημάτων | "touch & sound" workshop

Τα μαθήματα του θερινού εξαμήνου για το Βιομηχανικό Σχεδιασμό 2 ξεκινούν την Τρίτη 3 Μαρτίου.

Στο πλαίσιο του πρώτου μαθήματος, θα πραγματοπιηθεί ένα βιωματικό workshop με θέμα την αφή και τον ήχο από τη Λίνα Μπουμπούση, εικαστικό, απόφοιτη του Τμήματός μας.

Μην το χάσετε!

εξετάσεις | βασιλόπιτα

Άλλο ένα παραγωγικό εξάμηνο ολοκληρώθηκε με την ημέρα της παρουσίασης. Ακολούθησε η κοπή της βασιλόπιτας! 

...η τυχερή της ημέρας με το δωράκι της

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ | ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Οι εξετάσεις του μαθήματος "Βιομηχανικός Σχεδιασμός 1" είναι προγραμματισμένες για την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, στις 15:00-18:00. Η προθεσμία υποβολής στην πλατφόρμα του elearning είναι μέχρι την ημέρα των εξετάσεων στις 15:00.

Για να παραδώσετε τις εργασίες και να εξεταστείτε για την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, θα πρέπει να έχετε παρακολουθήσει τουλάχιστον τα 2/3 των διαλέξεων. 

____________________________

Τί έχω να κάνω για τις εξετάσεις:

1. Φορτώνω και τις τρεις εργασίες σε ηλεκτρονική μορφή στο elearning. Τα αρχεία που φορτώνω πρέπει να έχουν τη μορφή: "επίθετο_όνομα_εργασία αριθμός.***, π.χ. Παπαδόπουλος_Γιάννης_άσκηση 2.pdf . Η 1η άσκηση μπορεί να είναι σε μορφή word ή pdf. H 2η άσκηση σε μορφή pdf ή jpg. Η 3η άσκηση σε μορφή: α) powerpoint (.ppt ή .pptx) και pdf για την παρουσίαση και β) αρχείο βίντεο ή powerpoint με ενσωματωμένο ήχο.

2. Προσέρχομαι στο χώρο των εξετάσεων την προγραμματισμένη ώρα έναρξης (15:00 και όχι μεταξύ 15:00 και 18:00)

3. Φέρνω μαζί μου τη συσκευασία αυγών (αφού σημειώσω διακριτικά επάνω της το όνομά μου με μολύβι)

____________________________

Οι τρεις προβλεπόμενες εργασίες του μαθήματος για το εξάμηνο (μουσειολόγος, συσκευασία αυγών, παρουσιάση), περιγράφονται αναλυτικά στο blog industrialdesign-1.blogspot.com (στα σχετικά links στη δεξιά στήλη). 

Φορτώστε τις εργασίες στο πρόχειρο. Μην πατήσετε "υποβολή" παρά μόνο στο τέλος της διαδικασίας και αφού θα έχετε βεβαιωθεί, ότι έχετε φορτώσει τα σωστά τελικά αρχεία και των τριώνν εργασιών (δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό των αρχείων). Μόνο όταν θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία πατήστε "υποβολή". 

Προσοχή!

Αν πατήσετε "υποβολή" η διαδικασία κλειδώνει και δεν μπορείτε να φορτώσετε άλλα αρχεία. 

ΑΚΥΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το σημερινό (20/1) μάθημα του Βιομηχανικού Σχεδιασμού 1 δε θα πραγματοποιηθεί εφόσον η προγραμματισμένη ύλη του εξαμήνου έχει καλυφθεί. Ραντεβού στις εξετάσεις, Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στις 15:00.

μάθημα 12ο | σχεδιάζοντας για τις αισθήσεις

Porky Hefer, human nests from "Heart of Lightness", now on display in R&Company, NY

 

"ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ:

υλικότητα και αισθητηριακή αντίληψη των αντικειμένων"

Η καθολική ηγεμονία της όρασης που ξεκινά από την οφθαλμοκεντρική αντίληψη της γνώσης και της αλήθειας στην Αρχαία Ελλάδα και κορυφώνεται στη σύγχρονη δυτική κοινωνία του θεάματος, ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την ανισότιμη συμβολή των αισθήσεων στην αντίληψη των πραγμάτων γύρω μας.

Το σύγχρονο τεχνοκρατούμενο αστικό περιβάλλον, εκμηδενίζει τις ευκαιρίες απρόσκοπτης λειτουργίας των άλλων αισθητηρίων, σε σημείο πλέον η σχετική συμβολή της αφής στα βιώματά μας να έχει κατέλθει στο 1,5%, της γεύσης στο 1%, της όσφρησης στο 3,5% και της ακοής στο 11% έναντι του 83% της όρασης.

Μέσα από τη φαινομενολογική προσέγγιση παραδειγμάτων από το χώρο της αρχιτεκτονικής και του βιομηχανικού αντικειμένου, η διάλεξη επιχειρεί να καταδείξει τη σπουδαιότητα όλων των αισθήσεων στην πρόσληψη του σχεδιασμένου περιβάλλοντος, για να καταλήξει στη διατύπωση της ανάγκης να επαναπροσδιορίσουμε το ρόλο των αισθήσεων στον τρόπο που σχεδιάζουμε και αντιλαμβανόμαστε το χώρο και τα αντικείμενα που μας περιβάλλουν.

Ακόμη κι αν η όραση κυριαρχεί, η αρχιτεκτονική των αντικειμένων οφείλει να διακρίνεται όχι από μιαν απλά οπτική, αλλά μια αντιληπτική οργάνωση. Η βαθύτερη επιθυμία της φύσης μας να αντιλαμβανόμαστε και να βιώνουμε τα αντικείμενα μέσα από όλες μας τις αισθήσεις, υπαγορεύει στο σχεδιαστή να αποκαταστήσει τη διαταραγμένη αυτή ισορροπία, δίνοντας προσοχή στην ποσότητα και ποιότητα των υφών, των ήχων και των οσμών στα αντικείμενα που δημιουργεί.

Η παρουσίαση βασίζεται στην ομότιτλη διάλεξη του διδάσκοντα στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο (2008) και στην εισήγηση "Η Σημειωτική των Αισθήσεων στο σχεδιασμό των αντικειμένων καθημερινής χρήσης" στο ΧΙ Διεθνές Συνέδριο Σημειωτικής "Η Φούγκα των Πέντε Αισθήσεων: Η Σημειωτική της Σύγχρονης Αισθητητριακής Συνθήκης" (2016)

Βιβλιογραφία / Αρθρογραφία

• Λιαμάδης Γ., “Σχεδιάζοντας για τις Αισθήσεις: υλικότητα και αισθητηριακή αντίληψη των αντικειμένων”, Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, (στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος “Έρευνα, Λόγος και Τέχνη”), Απρίλιος 2008
• Λιαμάδης Γ., "Η Σημειωτική των Αισθήσεων στο σχεδιασμό αντικειμένων καθημερινής χρήσης", ΧΙ International Conference on Semiotics “The Fugue of the Five Senses: Semiotics of the Shifting Sensorium”, organized by the Hellenic Semiotic Society
and the School of Journalism & Mass Communications 
of Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki Concert Hall Conference Center, Thessaloniki, Greece, 14-16 Οκτωβρίου 2016

μάθημα 11ο | Mon Oncle του Jacques Tati

Προβολή της ταινίας του Jacques Tati "Mon Oncle" ("O Θείος μου").

Μέσα από την ιστορία της σχέσης ενός μικρού αγοριού με το θείο του, ο Tati παρουσιάζει το παλιό και το νέο Παρίσι, σε μια δεικτική σάτυρα του μοντερνισμού, όπως αυτός εκφράζεται στην αρχιτεκτονική, το design και το σύστημα αξιών της μπουρζουαζίας.

Aκολούθησε σύντομη συζήτηση-σχολιασμός της ταινίας, με έμφαση στα σημεία που άπτονται του μαθήματος. Μεταξύ άλλων τέθηκαν τα εξής:
-  αρχιτεκτονική και design στις ταινίες του Jacques Tati
-  κριτική του μοντερνισμού στον κινηματογράφο του Tati
-  μουσική, φως και χρώμα στο λεξιλόγιο του σκηνοθέτη
-  ο λειτουργικός, κοινωνικός και σημειολογικός ρόλος των αντικειμένων στην ταινία "Mon Oncle"

μάθημα 10ο | design classics

μέρος 1ο

Εισαγωγή στη 2η και την 3η άσκηση του εξαμήνου. Συζητήθηκαν αναλυτικά τα ζητούμενα των εργασιών τις οποίες έχετε να εκπονήσετε για το τέλος του εξαμήνου. Οι εκφωνήσεις των εργασιών είναι αναρτημένες στα links που μπορείτε να βρείτε στη δεξιά στήλη του blog (Ασκήσεις Β.Σ.1 / 1η άσκηση εξαμήνου, 2η άσκηση εξαμήνου, τελική άσκηση εξαμήνου. 

μέρος 2ο

Προβολή τριών ντοκιμαντέρ για ισάριθμα εμβληματικά αντικείμενα design του 20ου αιώνα (ένα γαλλικό, ένα γερμανικό και ένα αγγλικό):

A. Citroen DS από τη σειρά Design της Arte

     - α΄μέρος: https://www.youtube.com/watch?v=M_VXGbyhYXw 

     - β΄μέρος: https://www.youtube.com/watch?v=BIK8jT7M0Zo 

     - γ' μέρος: https://www.youtube.com/watch?v=dsgN0F0qE1k 

Β. Barcelona Chair από τη σειρά Design Classics του BBC

Γ. Κ6 Telephone Box από τη σειρά Design Classics του BBC

     - α΄μέρος: https://www.youtube.com/watch?v=aYcKNKWMJ_I

     - β΄μέρος: https://www.youtube.com/watch?v=d7zJZ_i3VLY 

 

μάθημα 9ο | ιαπωνικό design

μέρος 1ο

A. προβολή - συζήτηση

Στο πλαίσιο της σειράς μαθημάτων με θέμα την εθνική ταυτότητα των προϊόντων, προβλήθηκε το ντοκυμαντέρ "Design Classics - The Sony Walkman". Ακολούθησε σχολιασμός και συζήτηση.

Το μάθημα επικεντρώθηκε στη μελέτη και ανάλυση ενός κλασικού αντικειμένου στην ιστορία του design: του "Walkman" της Sony. Το περιεχόμενο της συζήτησης, ανέδειξε τον πολύπλευρο ρόλο των αντικειμένων , όχι μόνο στην ιστορία του σχεδιασμού, αλλά και μέσα στο γενικότερο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο στο οποίο γεννήθηκαν. 
Εξετάστηκαν:
- το Walkman ως νέα αστική στρατηγική
- η εθνική ταυτότητα των ιαπωνικών προϊόντων
- ακούσια και εκούσια ενσωμάτωση στοιχείων εθνικής ταυτότητας στο design

Β. Ανάγνωση κειμένων

Αναγνώστηκαν και σχολιάστηκαν αποσπάσματα από δύο βιβλία - ορόσημα της ιαπωνικής κουλτούρας σε σχέση με το design και τις τέχνες:

- "Εγκώμιο της Σκιας" του Junihiro Tanizaki, Εκδόσεις Άγρα

- "White" του Kenya Hara, Lars Muller Publishers

Γ. έναρξη παρουσίασης

Προβλήθηκε το πρώτο μέρος της παρουσίασης με τίτλο "ιαπωνικό design - η φιλοσοφική προσέγγιση του σχεδιασμού στο ιαπωνικό πολιτισμικό συγκείμενο" και εστιάζει σε επιλεγμένα αντικείμενα στην αιχμή του σύγχρονου ιαπωνικού design. Η παρουσίαση θα ολοκληρωθεί στο επόμενο μάθημα.

_______________________________

Μελετήστε προσεκτικά τους ενεργούς συνδέσμους (links)! Παρακολουθήστε το ντοκυμαντέρ Design Classics - The Sony Walkman" εδώ

Παρακολουθήστε εδώ ένα χιουμοριστικό βίντεο για τον τρόπο με τον οποία αντιδρούν τα σημερινά παιδιά στη θέα ενός άγνωστου γι' αυτά αντικειμένου - του Walkman!

μάθημα 8ο | ιταλικό design

 

1ο μέρος:

Προβολή του ντοκιμαντέρ για την ιστορία και το σχεδιασμό της Vespa (Piaggio)
Συζήτηση - σχολιασμός με αφορμή το ντοκιμαντέρ. Μεταξύ άλλων, συζητήθηκαν τα εξής:
- κοινωνικές, πολιτισμικές και οικονομικές συνθήκες που οδήγησαν στη γέννηση της Vespa
- στοιχεία τεχνολογικής και τυπολογικής καινοτομίας του αντικειμένου
- η έννοια του φύλου στο βιομηχανικό προϊόν

2ο μέρος:

Μέσα από πολυάριριθμα παραδείγματα χαρακτηριστικών αντικειμένων και σχεδιαστών, παρουσιάστηκαν οι τάσεις και τα ρεύματα στο ιταλικό design από το 60 μέχρι σήμερα. Μεταξύ άλλων εξετάστηκαν:
- το ιταλικό κίνημα του anti-design
- radical design
- studio Alchimia (Alessandro Mendini)
- studio 65
- το κίνημα Memphis (Ettore Sottsass)
- η ανάδυση του μεταμοντέρνου κινήματος στην αρχιτεκτονική και το design

Ακομη, μελετήθηκε ο πολυσύμαντος ρόλος των σχεδιαστικών οίκων της Ιταλίας στην παγκόσμια σχεδιαστική σκηνή, από τη γέννηση και την περίοδο της ακμής τους μέχρι την πρόσφατη σταδιακή τους αποκαθήλωση. Μελέτες περιπτωσης:
- Italdesign Giugiaro
- Bertone
- Pininfarina

Τέλος, εξετάστηκε η ιδιαίτερη περίπτωση του ανατρεπτικού Enzo Mari, του ανθρώπου που χαρακτηρίστηκε ως "η συνείδηση του design"

__________________________

διαβάστε για:

- τα 5 αντικείμενα που καθόρισαν το κίνημα radical design εδώ

- την παρακαταθήκη του radical design που συνεχίζει ως critical design, στο κείμενο της Paola Antonelli "States of Design 04: Critical Design" εδώ
- για την έκθεση "Museum of Italian Design" στην Triennale του Μιλάνο το 2019 εδώ
- για την έκθεση "SuperDesign" με αντικείμενα του ιταλικού radical design στη γκαλερί R & company της Νέας Υόρκης εδώ
- μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του ανατρεπτικού Enzo Mari εδώ !

- 9 αντικείμενα που αναδεικνύουν την ποικιλομορφία του έργου του Enzo Mari εδώ

προαιρετική άσκηση για την επομενη φορά:

Διαβάστε τις 10 αρχές του καλού design κατά τον Enzo Mari και συγκρίνετέ τις με τις αντίστοιχες του Dieter Rams

μάθημα 7ο | Dieter Rams | γερμανικό design

Dieter Rams - Μια εμβληματική μορφή του γερμανικού design

- Προβολή του ντοκυμαντέρ "Who is Mr. Braun?"
- Συζήτηση - Παρατηρήσεις
- Παρουσίαση των 10 αρχών του καλού design κατά τον Dieter Rams
- Η επιρροή του Dieter Rams στη δουλειά του Jonathan Ive

___________________________________

Οι 10 αρχές του καλού design κατά τον Dieter Rams εδώ